Het dak is verantwoordelijk voor 25 tot 30% van het warmteverlies in een woning. Dakisolatie is daarmee een van de meest rendabele verduurzamingsmaatregelen. In dit stappenplan leggen we uit hoe dakisolatie werkt, welke materialen je kunt kiezen en hoe je het zelf kunt aanpakken of uitbesteden.

Waarom dakisolatie?

Warme lucht stijgt op. Zonder dakisolatie verdwijnt een groot deel van je verwarmingsenergie via het dak. Met goede dakisolatie:

Bespaar je 15 tot 25% op je stookkosten (300 tot 700 euro per jaar)
Verbeter je het comfort in je woning (geen koude bovenetage meer)
Voorkom je oververhitting in de zomer
Verhoog je het energielabel van je woning (vaak 1 tot 2 labels omhoog)

Stap 1: Bepaal het type dak

De isolatiemethode hangt af van je type dak:

Hellend dak (schuine kap)

De meest voorkomende daksituatie in Nederland. Er zijn twee opties:

Aan de binnenkant isoleren (tussen en/of onder de spanten): goedkoopste optie, geen verandering aan de buitenkant. Nadeel: je verliest wat ruimte op zolder
Aan de buitenkant isoleren (sarking): beste thermische prestatie, geen ruimteverlies, maar alleen mogelijk bij vervanging van de dakpannen

Plat dak

Bij een plat dak isoleer je bijna altijd aan de buitenkant, bovenop de bestaande dakconstructie. De isolatieplaten worden aangebracht onder een nieuwe dakbedekking (EPDM of bitumen).

Ongebruikte zolder

Gebruik je de zolder niet als leefruimte? Dan is het goedkoper en eenvoudiger om de zoldervloer te isoleren in plaats van het dak. Hiermee isoleer je de verdieping eronder van de koude zolder.

Stap 2: Kies het juiste isolatiemateriaal

Materiaal	Rd-waarde per 10 cm	Prijs per m2	Kenmerken
Minerale wol (glaswol/steenwol)	2,5 tot 3,0	10 tot 25 euro	Brandveilig, geluiddempend, makkelijk zelf aan te brengen
PIR/PUR platen	4,0 tot 5,0	15 tot 35 euro	Hoogste isolatiewaarde per cm, dun, geschikt voor beperkte ruimte
EPS (piepschuim)	2,5 tot 3,5	8 tot 20 euro	Licht, goedkoop, minder geschikt voor natte toepassingen
Houtvezel	2,0 tot 2,5	20 tot 40 euro	Ecologisch, goede vochtregulering, zomerse warmtebescherming
Cellulose (inspuiten)	2,5 tot 3,0	15 tot 30 euro	Ecologisch, vult alle kieren, moet door specialist worden aangebracht

De vereiste Rd-waarde voor dakisolatie bij renovatie is minimaal 3,5 m2K/W (Bouwbesluit). Voor subsidie is vaak Rd 3,5 of hoger vereist. Wij raden aan om te mikken op Rd 5,0 of hoger voor toekomstbestendig isoleren.

Stap 3: Voorbereiding

Voordat je begint met isoleren, controleer je de bestaande situatie:

Dakconstructie: zijn de spanten en gordingen in goede staat? Controleer op houtrot, schimmel of insectenvraat
Dakbedekking: zijn de dakpannen of bitumen nog waterdicht? Lekkages moet je eerst verhelpen
Ventilatie: zorg dat er na het isoleren nog voldoende ventilatie is tussen de isolatie en de dakbedekking. Bij een hellend dak is een luchtspouw van minimaal 3 cm noodzakelijk om vochtproblemen te voorkomen

Stap 4: Dampscherm aanbrengen

Aan de warme kant van de isolatie (binnenzijde) breng je een dampscherm aan. Dit voorkomt dat vochtige binnenlucht in de isolatie condenseert en vochtproblemen veroorzaakt.

Gebruik een dampremfolie (sd-waarde minimaal 18 meter)
Tape alle naden en aansluitingen luchtdicht af met speciaal luchtdichtingstape
Zorg voor een goede aansluiting op muren, dakramen en doorvoeren

Het dampscherm is essentieel. Sla deze stap niet over: vochtproblemen in de isolatie leiden tot schimmel, houtrot en een sterk verminderde isolatiewaarde.

Stap 5: Isolatie aanbrengen

Tussen de spanten (hellend dak)

Meet de afstand tussen de spanten (meestal 60 cm hart-op-hart)
Snijd het isolatiemateriaal 1 cm breder dan de opening (voor een klemmende pasvorm)
Duw de isolatie tussen de spanten, zorg dat er geen kieren overblijven
Is de spantdiepte onvoldoende? Breng een extra laag isolatie aan onder de spanten met behulp van een regelwerk

Plat dak (buitenzijde)

Maak het bestaande dak schoon en controleer op oneffenheden
Breng een dampscherm aan op de bestaande constructie
Leg de isolatieplaten (PIR/PUR) strak tegen elkaar, verspringend gemonteerd
Breng de nieuwe dakbedekking (EPDM, bitumen) aan bovenop de isolatie

Stap 6: Afwerking

Na het isoleren werk je de binnenzijde af:

Gipsplaten: de meest gebruikte afwerking (8 tot 15 euro per m2 inclusief montage)
Houten schroten: warme uitstraling, iets duurder (15 tot 30 euro per m2)
OSB-platen: als je de zolder als opslagruimte gebruikt

Kosten en subsidie

De totale kosten voor dakisolatie hangen af van de methode en het materiaal:

Hellend dak binnenzijde (zelf doen): 20 tot 45 euro per m2
Hellend dak binnenzijde (laten doen): 40 tot 80 euro per m2
Plat dak buitenzijde: 60 tot 120 euro per m2 (inclusief nieuwe dakbedekking)
Zoldervloerisolatie: 15 tot 35 euro per m2

Via de ISDE-subsidie ontvang je een tegemoetkoming voor dakisolatie, mits de Rd-waarde na isolatie minimaal 3,5 m2K/W bedraagt. Het subsidiebedrag is afhankelijk van de bereikte isolatiewaarde en het oppervlak.

Zelf doen of uitbesteden?

Dakisolatie aan de binnenkant van een hellend dak is een klus die je met basisvaardigheden zelf kunt uitvoeren. Je bespaart hiermee 40 tot 60% op de totale kosten. Plat dak isolatie en sarking besteed je altijd uit aan een dakdekker.

Benodigdheden voor zelf doen

Isolatiemateriaal (minerale wol of PIR-platen)
Dampremfolie en luchtdichtingstape
Nietmachine of krammen
Stanleymes of isolatiemes
Lat- of regelwerk (bij extra isolatielaag)
Persoonlijke bescherming: handschoenen, stofmasker (bij minerale wol), veiligheidsbril